HukukKVKK/GDPR

KVKK: Değer Düzensizliği Sağlamayan Anonim Hale Getirme Yöntemleri

6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu kapsamında veri işleyen gerçek veya tüzel kişiler belirli bir süre sonra verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirmesi ile yükümlüdür. Bu yükümlülüklerden biri olan anonimleştirme, verilerin kişi ile özdeşleşmesinin önüne geçilmesi, kişi ile illiyet bağı kurulmasını ortadan kaldırma amacıyla yapılmaktadır. Böylece verisi tutulan kişilerin, kişisel bilgileri güvence altına alınmaktadır. Bu yazıda değer düzensizliği sağlamayan anonim hale getirme yöntemlerinden bahsedeceğim.

Değişkenleri Çıkarma

Veritabanında tutulan verilerin bir veya birden fazlasının tablodan bütünüyle silinerek çıkartılmasıdır. Bu yöntemin ağırlıklı olarak kullanılma sahası değişkenin yüksek dereceli bir tanımlayıcı olması, bu yöntemi kullanmanın dışında daha uygun bir çözümün var olmaması, değişkenin kamuya ifşa edilemeyecek, açıklanamayacak kadar hassas bir veri olması veya analitik amaçlara hizmet etmiyor olması gibi sebeplerle kullanılması mümkündür.

Kayıtları Çıkarma

Bu yöntemde ise sütunun yani değişkenlerinin tamamen çıkartılması yerine sadece ilgili tek satırın çıkartılması uygulanır. Örneğin bir sektörle ilgili araştırma yapıyorsunuz ve gelen cevaplarda “İşletme” sektörü için sadece bir kişiden veri toplamışsınız. Bu yöntem genelde ortak değer taşımayan veriler için uygulanır. Ortak değer taşımayan değer kayıtlardan çıkartılır.

Bölgesel Gizleme

Bölgesel Gizleme ile verilerin daha güvenli hale gelmesi ve tahmin edilme riskinin düşürülmesi amaçlanır. İlk bakışta ayırt edilebilen verilerin korunması amaçlanır. Örneğin yetişkenlere ilişkin tutulacak sağlık verisinde bir çocuğa ait veride gerekli ise bu veri tutulurken bu yöntem uygulanabilir.

Genelleştirme

Kişiye ait veriyi özel olmaktan çıkarıp genelleştirmektir. Genel bir değere dönüştürme işlemidir. Elde edilen yeni değerlerin gerçek bir kişiye ait veriler olmasını engeller ve bir gruba ait istatistik ve analizleri göstermeyi sağlar. Bir şirketin müşterilerinin satın alma davranışlarına ilişkin bir rapor yayımladığını düşünelim. Raporda kırtasiye ürünlerini satın alanların %4’ünün aynı zamanda elektronik ürünleri de satın aldığını açıklaması “Genelleştirme” metoduna örnektir.

Alt ve Üst Sınır Kodlama

Bir değişkendeki değerlerin düşük ve yüksek olanlarına yeni bir tanımlama yapılarak veriler tutulur. Örneğin aylık geliri 10000 TL olan Doktor, 5000 TL olan bir mühendis, 2350 TL alan bir işçiye ait verileri şu şekilde yeniden tanımlıyoruz. Geliri 2000-3000 TL arasında olanlar “Düşük”, 3001-4999 TL arasında olanlar “Orta”, 5000 TL ve üzeri olanlar ise “Yüksek” gelirli olarak kaydedilir.

Global Kodlama

Alt ve Üst Sınır Kodlama yönteminin uygulanamadığı, numerik veya sayısal değerler içermeyen veri kümeleri için kullanılan gruplama yöntemlerinden biridir. Bir bölgede yaşayan erkeklerin meslekleri bir veya birkaç benzer meslekte ise “veya” şeklinde bir veri kaydı yapılabilir.

Örnekleme

Örnekleme yönteminde tüm veri kümesi yerine bu veri kümesine ait bir alt veri kümesi açıklanır ya da paylaşılır. Bursa ilinde yaşayan kadınların yaşları, meslekleri ve sağlık durumlarına ilişkin bir veri kümesini anonim hale getirerek açıklanması ya da paylaşılması yerine yalnızca nüfusa kayıtlı olduğu il Bursa olan kadınların kayıtları bırakılır ve nüfus kaydı diğer illerde olanlar veri kümesinden çıkartılarak anonimleştirme uygulanır ve veri açıklanırsa, veriye erişen kötü niyetli kişi Bursa’da yaşadığını bildiği bir kadının nüfus kaydının Bursa’da olup olmadığını tahmin etmesi mümkün olmadığından tanıdığı kişiye ait bilgilerin elindeki verinin içerisinde yer alıp almadığına dair tutarlı ve güvenilir bir tahmin yürütemez.

Abdulkadir Gündüz
Yaklaşık 8 yıla yakın bir süre Python, PHP, JS gibi farklı yazılım teknolojilerinde küçük, orta ve büyük ölçekte yazılım geliştirme süreçleri içerisinde Yazılım Geliştirici olarak yer aldım. FB Business, E-Posta Pazarlama, Google Ads gibi farklı dijital pazarlama çalışmaları gerçekleştirdim. Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldum ve halen Avukatlık yapıyorum. HukukveTeknoloji.com'u kurarak teknoloji hukuku alanında daha iyi hukukçular yetiştirme amacına katkı sağlamak istiyorum.

    İlgini Çekebilir

    Yanıtla

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Daha Fazla Hukuk